Zasiłek opiekuńczy

Zasiłek opiekuńczy jest finansowany przez ZUS i wypłacany pracownikowi w związku z nieobecnością z powodu konieczności opieki:

  • nad dzieckiem do lat 8 (np. zamknięcie żłobka, przedszkola, choroba niani, przysługuje przez 60 dni w roku kalendarzowym),
  • nad chorym dzieckiem do lat 14 (przysługuje przez 60 dni w roku kalendarzowym),
  • nad innym chorym członkiem rodziny (małżonkiem, rodzicem, ojczymem, macochą, teściami, dziadkami, wnukami, rodzeństwem, dziećmi w wieku ponad 14 lat – pod warunkiem pozostawania we wspólnym gospodarstwie w okresie sprawowania opieki; przysługuje przez 14 dni w roku kalendarzowym).

Uwaga: maksymalny okres pobierania zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym nie zależy od liczby dzieci lub członków rodziny, którzy wymagają opieki.

Zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy. Zasiłek wypłacany jest za każdy dzień niezdolności do pracy w związku z opieką.

Jeżeli pracodawca zatrudnia więcej niż 20 pracowników, to pracodawca wypłaca zasiłki.


Obliczanie podstawy: zasady takie jak przy obliczaniu podstawy do wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego (zsumowanie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego wypłacanego za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc wystąpienia opieki albo jeżeli pracownik nie przepracował jeszcze pełnych 12 miesięcy: wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe, pamiętając o odjęciu kwoty na ubezpieczenia społeczne: 13,71%).

Jeżeli pracownik był nieobecny w związku z opieką w miesiącu zatrudnienia, wówczas należy przyjąć wynagrodzenie wynikające z umowy lub wynagrodzenie, jakie pracownik otrzymałby, gdyby przepracował pełny miesiąc.


Pamiętaj o wyłączeniu miesięcy, w których pracownik przepracował mniej niż połowę obowiązującego czasu pracy i nie osiągnął pełnego wynagrodzenia (np. z powodu usprawiedliwionej nieobecności, urlopu).

Pamiętaj o uzupełnieniu wynagrodzenia w miesiącach, w których pracownik przepracował co najmniej połowę czasu pracy.

Pamiętaj, że w przypadku zmiany wymiaru czasu pracy podstawę wymiaru należy ustalić dla nowego wymiaru.

Pamiętaj o wyłączeniu z podstawy składnika, jeżeli w miesiącu wystąpienia niezdolności składnik ten już nie przysługiwał (np. pracownik pełnił obowiązki kierownika od 1.01.2017 r. do 30.06.2017 r. i otrzymywał dodatek funkcyjny, od 01.072017 r. dodatek ten już nie przysługiwał; jeżeli w lipcu u pracownika wystąpiłaby niezdolność z powodu opieki, choroby, wówczas obliczając podstawę, składnik ten należy odjąć).

Pamiętaj: nie trzeba ponownie przeliczać podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli pomiędzy jednym pobieraniem zasiłku a kolejnym nie minęły trzy miesiące.
Ale należy podstawę przeliczyć, jeżeli  nastąpiła zmiana wymiaru czasu pracy.


Jakie składniki wynagrodzenia należy uwzględnić:

  • miesięczne – w kwocie wypłaconej za miesiące, za które wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia tej podstawy,
  • kwartalne – składniki przysługujące za okresy dłuższe niż 1 miesiąc: w wysokości 1/12 kwot wypłaconych za cztery kwartały poprzedzające miesiąc wystąpienia niezdolności,
  • roczne – np. nagrody: 1/12 kwoty wypłaconej w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc wystąpienia niezdolności.

Aby wypłacić pracownikowi zasiłek opiekuńczy, pracownik powinien  dostarczyć

  • druk ZUS ZLA lub e-ZLA- zwolnienie lekarskie,
  • druk Z-15A – jeżeli sprawował opiekę nad dzieckiem albo druk Z-15B – jeżeli sprawował opiekę nad innym członkiem rodziny.

Ale jeżeli wypłaty dokonuje ZUS, płatnik składek (pracodawca) powinien wystawić druk Z-3 dla pracownika.

Podstawa prawna: art. 32-35 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 2017 poz. 1368)

Do poczytania: Zasiłek opiekuńczy,  Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.