Praca w godzinach nadliczbowych

Praca w godzinach nadliczbowych to praca wykonywana ponad normę dobową i ponad normę średniotygodniową, a także praca ponad dobowy wymiar czasu pracy, gdy jest on wyższy niż 8 godzin.

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w przypadku:

  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  • szczególnych potrzeb pracodawcy;

Praca w godzinach nadliczbowych nie powinna przekraczać:

  • 150 godzin w danym roku kalendarzowym w związku ze szczególnymi potrzebami pracodawcy,
  • przeciętnie 8 godzin w tygodniu (w danym okresie rozliczeniowym),

Roczny limit nadgodzin może być zmieniony w układzie zbiorowym pracy, w regulaminie pracy lub w umowie o pracę, ale liczba godzin nadliczbowych w danym roku kalendarzowym nie powinna przekraczać:

  • 376 godzin dla pracowników, którym przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego,
  • 384 godzin dla pracowników, którym przysługuje 20 dni urlopu wypoczynkowego.

Wyjaśnienie: praca w godzinach nadliczbowych nie powinna przekraczać przeciętnie 8 godzin w tygodniu, w roku mamy 52 tygodnie (52*8 = 416 godzin nadliczbowych); jednakże pracownikowi przysługuje urlop wypoczynkowy, jeżeli wynosi 20 dni, tj. 4 tygodnie (52 – 4 = 48; 48 * 8 = 384), pracownik nie powinien przekroczyć 384 godz. nadliczbowych; w przypadku 26 dni urlopu, tj. ok. 5 tygodni (52 – 5 = 47; 47 * 8 = 376) pracownik nie powinien przekroczyć 376 godz. nadliczbowych.


Pracy w godzinach nadliczbowych nie mogą wykonywać pracownice w ciąży oraz pracownicy młodociani. Natomiast pracownik, który opiekuje się dzieckiem w wieku do 4 lat, może wykonywać pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli wyrazi na to zgodę.


Dodatek albo czas wolny

Za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje normalne wynagrodzenie oraz dodatek do wynagrodzenia (50 lub 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy nadliczbowej).

Dodatek w wysokości 100 proc. przysługuje, jeżeli praca nadliczbowa:

  • wykonywana była w porze nocnej, w niedziele, święta niebędące dla pracownika dniami pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto;
  • doprowadziła do przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (czyli przekroczono przeciętną 40 godzinną tygodniową normę czasu pracy);

Dodatek w wysokości 50 proc. w związku z pracą ponad normę dobową (poza pracą w porze nocnej, niedziele, święta);


Zamiast dodatku, pracownikowi można udzielić czasu wolnego w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych.

  1. Na pisemny wniosek pracownika czas wolny udzielany jest w tym samym wymiarze (za jedną godzinę nadliczbową, udzielany jest czas wolny w wymiarze jednej godziny).

Jeżeli pracownik wykonywał pracę w dniu, który powinien być wolny w związku z przeciętnie pięciodniowym tygodniem pracy (np. w sobotę), w zamian przysługuje pracownikowi 1 dzień wolny (nawet jeżeli pracownik przepracował mniej niż 8 godz., przysługuje my cały dzień wolny od pracy). Ale jeżeli w takim dniu przepracuje więcej niż 8 godzin, przysługuje mu dzień wolny (za 8 godz. pracy) oraz czas wolny albo wypłata wynagrodzenia wraz z dodatkiem za pozostałe godziny pracy.

Jeżeli pracownik wykonywał pracę w niedzielę lub święto, w zamian przysługuje pracownikowi 1 dzień wolny (nawet jeżeli pracownik przepracował mniej niż 8 godz., przysługuje my cały dzień wolny od pracy) albo wypłata wynagrodzenia wraz z dodatkiem.

  • w zamian za pracę w niedzielę należy udzielić pracownikowi dnia wolnego w terminie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli, a jeżeli nie jest to możliwe do końca okresu rozliczeniowego,
  • w zamian za pracę w święto – dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego.

2. Jeżeli pracodawca udziela czasu wolnego bez wniosku pracownika, wówczas udziela pracownikowi czasu wolnego w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych nadgodzin.


Podstawa prawna: art. 151 K.p.

Warto poczytać:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.