Praca w godzinach nadliczbowych

Praca w godzinach nadliczbowych to praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy (8 godz. na dobę, 40 godz. w tygodniu.), a także ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy (12 godz. na dobę np. w systemie równoważnym) (art. 151 k.p.).
Pracę w godzinach nadliczbowych można rekompensować pracownikowi dodatkowym wynagrodzeniem albo czasem wolnym (art. 151¹ i art. 151² k.p.).
Więcej: praca w godzinach nadliczbowych


Obliczanie normalnego wynagrodzenia

Za każdą godzinę pracy w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje zawsze normalne wynagrodzenie, które pracownik otrzymuje stale i systematycznie:
wynagrodzenie zasadnicze wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania oraz
dodatkowe składniki wynagrodzenia o charakterze stałym, jeżeli na podstawie obowiązujących przepisów płacowych pracownik ma prawo do takich dodatkowych składników: dodatek stażowy, dodatek funkcyjny, dodatek za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, premia regulaminowa, jeżeli ma ona charakter stały i nie jest uzależniona od uzyskania określonych konkretnych osiągnięć w pracy, nieobjętych zadaniami wykonywanymi w godzinach nadliczbowych.


Rozwiązanie 1. Wynagrodzenie pracownika ustalane jest w stałej stawce miesięcznej. Obliczanie normalnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych:
sumujemy wszystkie składniki tego wynagrodzenia i dzielimy przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu (wymiar czasu pracy),
– tak otrzymane normalne wynagrodzenie za 1 godzinę pracy mnożymy przez liczbę godzin nadliczbowych przepracowanych w danym miesiącu.

Przykład: w styczniu 2018 r. pracownik przepracował 12 godzin ponad ustaloną normę pracy. Na wynagrodzenie pracownika składają się:
– stałe wynagrodzenie zasadnicze – 3000 zł,
– dodatek stażowy – 300 zł.

Ustalamy normalne wynagrodzenie za 1 godzinę pracy:
– sumujemy stałe składniki wynagrodzenia:
3000 zł + 300 zł = 3300 zł,

– otrzymaną kwotę dzielimy przez liczbę godzin pracy w styczniu:
3300 zł : 168 godz. = 19,64 zł/godz.
– obliczamy normalne wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. W tym celu stawkę godzinową pracownika mnożymy przez liczbę godzin nadliczbowych:
19,64 zł/godz. × 12 godz. = 235,68 zł.
Pracownikowi za przepracowanie dodatkowych 12 godzin przysługuje normalne wynagrodzenie w wysokości 235,68 zł oraz dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.


Rozwiązanie 2. Wynagrodzenie określane jest w stawce godzinowej, wówczas w celu ustalenia normalnego wynagrodzenia za pracę nadliczbową stawkę godzinową należy pomnożyć przez liczbę godzin przepracowanych nadliczbowo.

Przykład: pracownik jest wynagradzany według stawki godzinowej wynoszącej 20 zł. W styczniu 2018 r. pracownik przepracował 10 godzin nadliczbowych. Ustalamy normalne wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. W tym celu stawkę godzinową mnożymy przez liczbę godzin nadliczbowych:
20 zł/godz. × 10 godz. = 200 zł.
Pracownikowi za 10 godzin nadliczbowych przysługuje normalne wynagrodzenie w wysokości 200 zł oraz dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.


Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych

Pracownikowi za pracę w godzinach nadliczbowych oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje dodatek. Jego wysokość zależy od pory i rodzaju dnia, w którym wykonywana była praca nadliczbowa. Jeżeli praca w godzinach nadliczbowych przypada:
– w nocy,
– w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go harmonogramem czasu pracy,
– w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go harmonogramem czasu pracy,
– w związku z przekroczeniem przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym
pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100%
(art. 151¹ § 1 pkt 1 k.p.).

Natomiast za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
w dni powszednie,
– w niedziele i święta będące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem
pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 50%
(art. 151¹ § 1 pkt 2 k.p.).

Obliczając dodatek za pracę nadliczbową dla pracownika otrzymującego wynagrodzenie określone stawką miesięczną należy podzielić stawkę przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w miesiącu, w którym wystąpiła praca nadliczbowa. Dodatek za godzinę pracy nadliczbowej stanowi odpowiednio 50% lub 100% tej stawki.

Uwaga! Podstawę wyliczenia dodatku za pracę nadliczbową stanowi jedynie płaca zasadnicza.


Przykład: w styczniu 2018 r. pracownik przepracował 9 godzin ponad ustaloną normę pracy wynagradzanych 50% dodatkiem, a na jego wynagrodzenie składają się:
– stała płaca zasadnicza – 3000 zł,
– dodatek stażowy – 300 zł.
Dodatku stażowego nie wliczamy do wynagrodzenia wynikającego z osobistego zaszeregowania, dlatego też nie ujmujemy go w podstawie dodatku za godziny nadliczbowe.
– płacę zasadniczą dzielimy przez liczbę godzin pracy w styczniu:
3000 zł : 168 godz. = 17,86 zł/godz.
– ustalamy wysokość 50% dodatku:
17,86 zł/godz. × 50% = 8,93 zł/godz.
– wartość dodatku za 1 godzinę mnożymy przez liczbę przepracowanych nadgodzin:
8,93 zł/godz. × 9 godz. = 80,37 zł.

Pracownik za przepracowane godziny nadliczbowe powinien otrzymać dodatek w wysokości 80,37 zł oraz normalne wynagrodzenie.


Przykład: w styczniu 2018 r. pracownik przepracował 8 godzin nadliczbowych wynagradzanych 50% dodatkiem, a na jego wynagrodzenie składają się:
– wynagrodzenie według stawki godzinowej– 20 zł,
– premia w stałej wysokości – 200 zł (nie wliczamy do dodatku).

Obliczamy dodatek:
– ustalamy wysokość 50% dodatku:
20 zł/godz. × 50% = 10 zł/godz.
– wartość dodatku za 1 godzinę mnożymy przez liczbę przepracowanych nadgodzin:
10 zł/godz. × 8 godz. = 80,00 zł.

Pracownikowi za 8 godzin nadliczbowych przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych wynoszący 80,00 złotych oraz normalne wynagrodzenie.


Jeśli na łączne wynagrodzenie pracownika składa się wynagrodzenie określone stawką godzinową lub miesięczną oraz zmienny element w postaci wynagrodzenia akordowego, prowizyjnego czy nawet w postaci premii, wówczas przy ustalaniu dodatku za pracę nadliczbową bierze się jedynie pod uwagę stałe wynagrodzenie miesięczne lub godzinowe. W podstawie naliczania tego dodatku nie uwzględnia się natomiast żadnych innych składników wynagrodzenia, nawet jeśli faktycznie były co miesiąc wypłacane. Pracownik ma bowiem wyodrębnione wynagrodzenie wynikające z jego zaszeregowania, określone stawką miesięczną bądź godzinową.


Obliczanie wynagrodzenia i dodatku

Przykład: w styczniu 2018 r. pracownik przepracował 12 godzin nadliczbowych wynagradzanych 50% dodatkiem. Pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3500 zł oraz dodatek stażowy wynoszący 350 złotych.

1. Ustalamy normalne wynagrodzenie za 1 godzinę pracy:
– sumujemy stałe składniki wynagrodzenia:
3500 zł + 350 zł = 3850 zł,
– otrzymaną kwotę dzielimy przez liczbę godzin pracy w styczniu:
3850 zł : 168 godz. = 22,92 zł/godz.

2. Obliczamy normalne wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. W tym celu stawkę godzinową pracownika mnożymy przez liczbę godzin nadliczbowych:
22,92 zł/godz. × 12 godz. = 275,04 zł.
Pracownikowi za przepracowanie dodatkowych 12 godzin przysługuje normalne wynagrodzenie w wysokości 275,04 zł oraz dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

3. Obliczanie dodatku:
– wynagrodzenie określone w stałej stawce miesięcznej dzielimy przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w styczniu 2018 r.:
3500 zł : 168 godz. = 20,83 zł/godz.
– stawkę za 1 godzinę pracy mnożymy przez wskaźnik przysługującego dodatku:
20,83 zł/godz. × 50% = 10,42 zł/godz.
– stawkę za 1 godzinę 50% dodatku mnożymy przez liczbę godzin pracy nadliczbowej:
10,42 zł/godz. × 12 godz. = 125,04 zł.

Pracownikowi za 12 godzin nadliczbowych przysługuje wynagrodzenie wynoszące 275,04 zł i dodatek w wysokości 125,04 zł.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.