Jak prawidłowo zorganizować stanowisko pracy z komputerem?

Nieodpowiednio zorganizowane stanowisko pracy z komputerem może powodować wiele nieprzyjemnych konsekwencji dla naszego wzroku oraz układu szkieletowego obciążając je nadmiernie. Dlatego warto zapoznać się z zasadami organizacji pracy na poszczególnych stanowiskach, by zapewnić sobie i pracownikom bezpieczne, higieniczne i komfortowe warunki pracy.

Pracownicy biurowi spędzają zwykle przy biurkach co najmniej 6 godzin dziennie, często w nieodpowiedniej pozycji. A to, jak przez taki styl pracy mogą wyglądać za kilka lat pokazała nam Emma – brytyjska lalka prezentująca pracownika przyszłości w perspektywie 20 letniej.

Emma – pracownik przyszłości

Jaka jest Emma? Na pierwszy rzut oka widać garb na plecach, bo przez wiele godzin utrzymywała złą pozycję ciała, ma żylaki, otyłość brzuszną, a oczy suche i przekrwione, nadgarstki i nogi są spuchnięte, a nadmierne owłosienie okolic nosa i uszu to efekt złej jakości powietrza, które wdychała przez wiele lat. Niezdrowy wygląd skóry to efekt przebywania wiele godzin w pomieszczeniach ze sztucznym oświetleniem.

Emma ilustruje wyniki badań przeprowadzone przez zespół Williama Highama, które opisał w raporcie ‘The Work Colleage of The Future’ na zlecenie producenta urządzeń biurowych Fellowes. Analizowano pracowników biurowych w WB, a także we Francji i Niemczech. Emma została stworzona na podstawie najczęściej występujących problemów i niedogodności, z którymi borykają się pracownicy biurowi.

Jak widać, niewłaściwie zorganizowana przestrzeń pracy może spowodować poważne konsekwencje dla naszego zdrowia. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie zasad, odpowiednia pozycja pracy, to jak siedzimy, ile siedzimy, jak dbamy o swoje bezpieczeństwo i higienę podczas pracy.

Powszechnymi dolegliwościami, które odczuwają pracownicy pracujący przy komputerze są: bóle pleców, bóle głowy, bóle karku, napięcie w ramionach, bóle oczu. Wiele z tych dolegliwości wynika z niewłaściwej organizacji przestrzeni pracy oraz niespełnienia zaleceń w zakresie ergonomii stanowisk pracy.

Jakie błędy są zwykle popełniane w zakresie organizacji pracy, które powodują dolegliwości u pracowników?

Są to najczęściej:

  • niedostosowana regulacja krzesła do wymiarów pracownika – często oparcie krzesła ustawione jest zbyt nisko,
  • niewystarczająca ilość miejsca na nogi pod biurkiem,
  • zbyt wysokie ustawienie monitora,
  • nawyki pracowników – pochylanie się nad biurkiem, trzymanie stóp pod krzesłem,
  • zbyt długie siedzenie.

Jak temu zaradzić?

Przede wszystkim należy zatroszczyć się o odpowiednie wyposażanie stanowisk pracy, ergonomiczne meble i sprzęt biurowy, możliwość regulacji mebli odpowiadającej potrzebom pracownika. Jednakże dla większości pracowników spełnione powinny być następujące wymagania:

  1. Biurko powinno mieć:
    • wymiary co najmniej 100 x 80 cm,
    • możliwość regulacji wysokości blatu tak, by można było pracować w pozycji siedzącej i stojącej (od 55 do 120 cm),
    • jasny kolor i zaokrąglone brzegi;
  2. Krzesło biurowe powinno mieć:
    • możliwość regulacji wysokości siedziska (od 40 do 50 cm),
    • wyprofilowane oparcie odpowiednio przylegające do odcinka lędźwiowego,
    • regulowaną wysokość oparcia (co najmniej 5-7cm) i kąt pochylenia oparcia (od 90 do 110 stopni od płyty siedziska),
    • regulowanie podłokietników.

Więcej w zakresie wymagań krzesła do pracy w pozycji siedzącej wykonywanej przez dłuższy czas można znaleźć w normie: PN-EN 1335-1:2004.

Poza krzesłem można korzystać z klękosiadu, piłki rehabilitacyjnej, ale nie mogą być to jedyne siedziska, w które wyposażone jest stanowisko pracy.

Pozostałe elementy stanowiska pracy:

Podnóżki: o powierzchni co najmniej 45×35 cm, kąt regulacji od 5 do 15 stopni; należy w nie wyposażyć szczególne te stanowiska pracy, w których biurko nie jest regulowane bądź w niewystarczającym zakresie; szczególnie wskazane dla osób niższych.

Monitor: główne wymagania to rozdzielczość zapewniająca ostrość obrazu, kontrast powyżej 1000:1, jasność min. 250 cd/m2. Co więcej, monitor powinien być w odległości 60-70 cm od oczu, jednakże optymalna odległość może być określona następująco:

  • powinna być o ok. 150 razy większa od wielkość znaków na ekranie, czyli jeżeli mają 4 mm, wówczas odległości wynosić powinna 600 mm, czyli 60 cm,
  • powinna wynosić co najmniej 1,5 długości przekątnej monitora.

Myszka: powinna być dopasowana do wielkości ręki, czyli odpowiednia dla konkretnego użytkownika. Uwaga podczas pracy nie należy wyciągać ręki, skręcać nadgarstka, przedramienia.

Klawiatura: odległość miedzy klawiszami co najmniej 19 mm.

Organizacja stanowiska pracy

Pomieszczenie pracy powinno mieć dostęp do światła naturalnego.
Sprzęt należy odpowiednio ustawić, dostosować do wymiarów pracownika, zadań na stanowisku.

Krzesło: wysokość krzesła i stołu powinna być ustawiona tak, aby klawiatura znajdowała się na wysokości łokci, przy ramionach swobodnie opuszczonych do dołu; kiedy pracownik siedzi kąt w kolanach i kąt w biodrach powinien wynosić ok. 90 – 110 stopni, oparcie fotela ma dotykać łopatek i przylegać do odcinka lędźwiowego kręgosłupa.

Monitor: powinien być ustawiony bokiem do okna (na wprost pracownika, górna krawędź ma znajdować się nieco poniżej poziomu oczu, a kąt miedzy płaszczyzną monitora a linią patrzenia na środek powinien wynosić ok. 90 stopni. Wówczas pozycja głowy i szyi będzie odpowiednia, a wzrok będzie się mniej męczył.

Źródło: Organizacja przestrzenna stanowiska pracy z komputerem, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy

Organizacja czasu pracy

Pozycja siedząca stanowi znaczne obciążenie kręgosłupa, szczególnie odcinka lędźwiowego. Długie godziny pracy w takiej pozycji stają się uciążliwe, powodują bóle kręgosłupa, a także mogą doprowadzić do zwyrodnienia stawów kręgosłupa, ograniczyć jego ruchowość.

Dlatego praca powinna być zorganizowana tak, aby jak najczęściej zmieniać pozycję ciała, chodzić, wstawać, robić krótkie przerwy po krótkich okresach pracy, zamiast długich przerw po długich odcinkach pracy. Przerwy powinny być regularne.

W przypadku pracy przed komputerem pamiętać należy o co najmniej 5-minutowej przerwie wliczanej do czasu pracy po każdej godzinie pracy. Chyba że możliwe jest łączenie przemiennie pracy związanej z obsługą monitora ekranowego z innymi rodzajami prac nie obciążającymi narządu wzroku i wykonywanymi w innych pozycjach ciała.

Ważna jest zatem szczególna dbałość o nasze oczy: zadbajmy o ich odpoczynek. Zgodnie z zasadą 20-20-20 – co 20 minut należy patrzeć na punkt odległy o co najmniej 20 stóp (6 metrów) przez 20 sekund. Idealnie byłoby patrzeć w tym czasie na zieleń .

Podziwianie przyrody wspomaga koncentrację, skupienie, relaksuje. Nie ma znaczenia czy jest to widok z okna czy tylko zdjęcie natury. Dlatego nawet jeżeli za oknem możemy podziwiać jedynie proces budowy kolejnego biurowca, warto zaopatrzyć się w zdjęcie przyrody, leśną fotografię, która nas odpręży i zrelaksuje. Taki widok pomaga przejść naszemu mózgowi w stan relaksacji. Obniżamy ciśnienie krwi, produkujemy endrofiny.

By ulżyć naszemu narządowi wzroku zalecane są także ćwiczenia oczu: możesz spoglądać kolejno: w górę, w dół, w lewo w prawo, górny lewy róg monitora, w górny prawy róg, w dolny lewy i górny prawy; można rysować oczami koła, w jedną i drugą stronę.

Co więcej, dłuższe przerwy w pracy należy wykorzystać na ćwiczenia gimnastyczne, chodzenie, intensywniejsze ruchowo czynności. A po pracy warto wypoczywać, lecz aktywnie: pływać, co sprzyja poprawie stanu kręgosłupa, spacerować, ćwiczyć. Przydatne będzie także wzmocnienie mięśni brzucha, które wzmacniają z kolei kręgosłup.

Praca z laptopem i tabletem

Na wstępie warto podkreślić, że jeżeli urządzenia łączą takie elementy jak ekran, klawiaturę i myszkę (touchpad), wówczas nie spełniają wymagań do pracy przez dłuższy czas. Bowiem przede wszystkim ekran i klawiatura muszą stanowić oddzielne elementy, co potwierdza Dyrektywa Rady (90/270/EWG) w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe.

Tablety są lekkie, poręczne, z powodzeniem wykorzystywane na spotkaniach, do przeglądania poczty, także prowadzenia korespondencji elektronicznej, przeglądania danych. Starajmy się jednak ograniczać czas pracy z tabletem do 1 godziny jednorazowo, bowiem mają bardzo niekorzystny wpływ na pozycję ciała. Korzystając z tabletu nadmiernie pochylamy się, jeżeli leży on na biurku, a prowadząc korespondencję mamy konieczność trzymania urządzenia i jednocześnie pisania na ekranie.

Jak zatem korzystać z tabletu podczas pracy?

  • korzystaj z tabletu i laptopa przy biurku – ustaw je na podkładce, by podnieść ich wysokość, ekran ustaw pod kątem 30-45 stopni, by nie pochylać się nad nim nadmiernie,
  • jeżeli korzystasz dłużej z tych urządzeń wyposaż się w dodatkową klawiaturę i myszkę,
  • ekran ustaw bokiem do światła – unikaj odbicia światła z okien, a także oświetlenia górnego,
  • wielkość czcionki dobierz tak, by nie obciążać nadmiernie oczu.

Obraz Becca Clark z Pixabay

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.