Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych to środki finansowe, które gromadzi pracodawca w celu:

  • finansowania działalności socjalnej,
  • dofinansowania zakładowych obiektów socjalnych oraz tworzenia zakładowych żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego.

Działalność socjalna rozumiana jest jako wspieranie przez pracodawców różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, sprawowanej przez dziennego opiekuna lub nianię, w przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe.

Zakładowe obiekty socjalne to ośrodki wczasowe i kolonijne, domy wypoczynkowe, sanatoria, ogrody działkowe, obiekty sportowo-rekreacyjne, żłobki, kluby dziecięce i przedszkola oraz obiekty służące działalności kulturalnej.


Osoby uprawnione do korzystania z Funduszu to pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciścibyli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał prawo korzystania ze świadczeń w regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Regulamin określa zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń oraz zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej; pracodawca uzgadnia regulamin z zakładową organizacją związkową (pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, uzgadnia regulamin z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów).

Świadczenia i usługi przyznawane w ramach Funduszu oraz wysokość dopłat uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Dlatego nie należy wypłacać środków z Funduszu wszystkim w równej wysokości czy też różnicować wypłaty ze względu na staż pracy, rodzaj umowy. 

Fundusz obowiązkowo tworzą pracodawcy:
  • zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty,
  • prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników.

Pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku:

  • mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty tworzą ZFŚS dobrowolnie,
  • co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty tworzą Fundusz obowiązkowo, jeżeli zawnioskuje o jego utworzenie zakładowa organizacja związkowa;

Coroczny odpis podstawowy

Fundusz tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych.

Przeciętna, planowana w danym roku kalendarzowym, liczba zatrudnionych jest podstawą naliczania odpisów (należy pamiętać, by przeciętną liczbę zatrudnionych skorygować na koniec roku do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych).

Do liczby zatrudnionych wlicza się pracowników zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy, po przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy;
Obliczanie przeciętnej liczby zatrudnionych w danym roku kalendarzowym: sumujemy przeciętną liczbę zatrudnionych w poszczególnych miesiącach, a następnie wynik dzielimy przez 12;

Więcej: rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9.03.2009 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (Dz.U. 2009 nr 43 poz. 349).

Wysokość odpisu podstawowego wynosi na jednego zatrudnionego 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą (uwaga: odpis jest inny w przypadku pracowników młodocianych, pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach).

W 2018 r. wysokość odpisu podstawowego wynosi 1185,66 złotych.

Wysokość odpisu podstawowego może być zwiększona o 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (197,61 zł) na każdą zatrudnioną osobę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności.

Środki na Fundusz przekazuje się w dwóch ratach:

  • I rata: co najmniej 75% odpisu należy przekazać do 31 maja,
  • II rata: pozostałą kwotę do 30 września;

Przykład:

W firmie w dniu 1 stycznia stan zatrudnionych wynosił 80 osób, 60 pracowników zatrudnionych było w pełnym wymiarze, 10 pracowników w wymiarze ½ etatu oraz 10 pracowników w wymiarze ¾ etatu. Pracodawca nie przewiduje zmian w liczbie zatrudnionych w kolejnych miesiącach.

Odpis na ZFŚS należy ustalić następująco:

60 etatów + (10 * ½ et. ) + (10 * ¾ etatu) = 60 + 5 + 7,5 = 72,5 etatu * 1185,66 złotych = 85 960,35 złotych

I rata: 75% * 85 960,35 złotych = 64 470,26 złotych
II rata: 85 960,35 złotych – 64 470,26 złotych = 21 490,09 złotych


O przeznaczeniu środków z Funduszu decyduje pracodawca, ale głównie przeznacza się środki na pomoc socjalną, świadczenia socjalne.

Przykładowe cele:

  • dofinansowanie do wypoczynku pracownika, jego dzieci,
  • zapomoga dla pracownika (zdarzenie losowe, choroba),
  • dofinansowanie świadczeń o charakterze sportowym, rekreacyjnym, kulturalnym,
  • paczki żywnościowe,
  • tworzenie przyzakładowych żłóbków, przedszkoli.

Pracodawca nie powinien przeznaczać środków Funduszu na imprezy integracyjne, prywatną opiekę medyczną, premie, nagrody.


Podatek i składki ZUS

 Świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach ZFŚS:

  • są zwolnione ze składek ZUS (podstawy wymiaru składek nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych),
  • są zwolnione z podatku, jeżeli w związku z finansowaniem działalności socjalnej wartość otrzymanych przez pracownika świadczeń rzeczowych oraz świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, nie przekroczy w roku podatkowym kwoty 1000 zł (limit podwyższono od 2018 roku, dotychczas było to 380 złotych).
    • czyli zwolnieniu z opodatkowania do kwoty 1000 zł podlegają np. “wczasy pod gruszą”, dofinansowanie do biletów do teatru, kina, dofinansowanie do kart sportowych;

Uwaga: rzeczowymi świadczeniami nie są bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi; nie będą mogły być zwolnione z podatku, ale karty przedpłacone już tak.

Zwolnione z podatku są także:

  • zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci finansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (zwolnione z podatku niezależnie od wysokości)
  • świadczenia otrzymane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, związane z pobytem dzieci osób uprawnionych do tych świadczeń w żłobkach, klubach dziecięcych lub przedszkolach (zwolnione z podatku niezależnie od wysokości),
  • świadczenia, które nie są finansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, otrzymane od pracodawcy z tytułu objęcia dziecka pracownika opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna lub uczęszczania dziecka pracownika do żłobka, klubu dziecięcego lub przedszkola, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 1.000 zł, na każde dziecko;

Podstawa prawna:

  • art. 21 ust. 1 pkt 26, 67, 67a, 67b ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2018 poz. 200),
  • § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1949).

Przykładowa lista płac

Pracownik w marcu 2018 roku otrzymał z ZFŚS bilety do teatru o wartości 120 złotych oraz bony towarowe o wartości 200 złotych. Pracownik otrzymuje miesięczne stałe wynagrodzenie w wysokości 3000 złotych oraz premię, która w marcu wyniosła 500 złotych. Zarówno bilety, jak i bony są zwolnione ze składek ZUS. Wartość biletów nie została opodatkowana, natomiast bony należało zaliczyć do przychodu opodatkowanego.

Poz.WyszczególnienieObliczenieKwota (w zł)
1Wynagrodzenie zasadnicze 3000
2 Premia500
3Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych
3aBilety120
3bBony300
4Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (w części finansowanej przez pracownika: poz. 1 + poz. 2)[3000 + 500]3500
5Składki na ubezpieczenia:
- emerytalne (9,76%) [3500*9,76%]341,60
- rentowe (1,5%) [3500*1,5%]52,50
- chorobowe (2,45%)[3500*2,45%]85,75
Składki razem479,85
6Podstawa wymiaru składki zdrowotnej (poz. 4 – poz. 5)[3500 - 479,85]3020,15
7Składka zdrowotna:
7anależna do ZUS (9%) [3020,15*9%]271,81
7bdo odliczenia od zaliczki na podatek (7,75%)[3020,15*7,75%]234,06
8Przychód ogółem (poz. 1 + poz. 2 + poz. 3a + poz. 3b)[3000 + 500 + 120 + 300]3920
9Koszty uzyskania przychodów (111,25 lub 139,06)111,25
10Podstawa opodatkowania (poz. 1 + poz. 2 + poz. 3b – poz. 5 – poz. 9) – po zaokrągleniu do pełnych złotych[3000 + 500 + 300 -479,85 – 111,25]3209
11Zaliczka na podatek dochodowy:
11awyliczona [(poz. 10 × 18%) – 46,33 zł] [(3209*18%) – 46,33]531,29
11bdo zapłaty do US (poz. 11a – poz. 7b) – po zaokrągleniu do pełnych złotych[531,29 - 234,06]297
12Kwota do wypłaty (netto) (poz. 1 + poz. 2 + poz. 3a + poz. 3b – poz. 5 – poz. 7a – poz. 11b)[3000 + 500 + 300 + 120 - 479,85 - 271,81 - 297]2871,34

Podstawa prawna: ustawa z dnia 04.03.1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. 2017 poz. 2191, z późn. zm.)

3 Comments on “Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.